Doğanın dilini bilen, ruhun izini sürenlerin kolyesi bu…
Bir takıdan öte, bir hatırlatıcı, bir hatıra, bir dua gibi…Benim için “kam”, evrendeki her şeyin özünde Bir olduğunu sezebilen kişidir. Doğayla bütünleştiğinde, yaşamın her anı kutsal bir ritüele dönüşür. Kam; kurtla birlikte yürüyebilir, kuşla birlikte göğe yükselebilir, suyun şarkısını ve rüzgarın sırrını duyabilir. Kısacası o, insanla doğa arasında kurulmuş ruhsal bir köprüdür.
"Şaman" sözcüğünün kökeni üzerine yapılan araştırmalar, bu terimin Eski Türkçe'de doğrudan kullanılıp kullanılmadığına dair net bir kanıt ortaya koymamaktadır. Genel kanı, “şaman” kelimesinin köken itibarıyla Tunguzca (özellikle Evenkçe) kökenli olduğudur. Bu dile göre “šaman” ya da “šamán” biçiminde kullanılan kelime, “bilen, ruhlarla iletişim kuran kişi” anlamını taşır (Eliade, 1964).
Bu sözcük, 17. yüzyıldan itibaren Rus kaşif ve misyonerler aracılığıyla Batı literatürüne girmiştir. Daha sonra ise akademik antropoloji ve etnografya terminolojisine dahil edilmiş, zamanla bir "çatı terim" halini almıştır. Bugün, “Şamanizm” ifadesi, Sibirya, Orta Asya, Amerika ve bazı Güneydoğu Asya toplumlarındaki benzer ruhani pratikleri tanımlamak için kullanılmaktadır.
Ancak bu modern kullanım, geçmişteki yerel halkların kendi inanç sistemlerini adlandırma biçimleriyle örtüşmez. Hiçbir eski kültür, inanç sistemine doğrudan “Şamanizm” adını vermezdi. Bu adlandırma, dışarıdan gözlemleyen araştırmacıların oluşturduğu bir sınıflandırmadır.
Eski Türk kültürlerinde ise şaman işlevine sahip kişilere farklı adlar verilmiştir. En yaygın bilinenlerden biri “kam” (ya da “qam”) kelimesidir. Bu kişi, ruhlar âlemiyle bağlantı kuran, hastalıkları iyileştiren, kehanette bulunan ve topluluğun ruhsal rehberliğini yapan figürdür. Orhun Yazıtları'nda bu kelime doğrudan geçmese de, sonraki dönem yazılı kaynaklarında ve sözlü gelenekte yerini koruduğu bilinmektedir (Clauson, 1972; Kafesoğlu, 1986).
Dolayısıyla “şaman” kelimesi, Eski Türkçe’ye ait değildir; fakat şamanlık kurumu, Türk halkları da dâhil olmak üzere Avrasya’nın birçok yerli halkında farklı adlarla var olmuştur. Bugün “Şamanizm” dediğimiz şey, esasen çok çeşitli ve yerel adlarla tanımlanmış, birbirinden farklı ama benzer işlevler gören inanç sistemlerinin modern, akademik bir sınıflandırmasıdır.
Eliade, Mircea. Shamanism: Archaic Techniques of Ecstasy. Princeton University Press, 1964.
Clauson, Gerard. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. Oxford: Clarendon Press, 1972.
Kafesoğlu, İbrahim. Türk Milli Kültürü. Ötüken Neşriyat, 1986.
Hoppál, Mihály. Shamanism: An Introduction. International Society for Shamanistic Research, 2002.
Bu şamanik mitolojik anlatı orta asya'nın kadim halkları arasında kuşaktan kuşağa
aktarılan, doğa ile ruh arasındaki bağı kuran Kamların kutsal yolculuklarından çıkış
alan yeni bir hikaye yi konu alır.
Şaman anlatıları, yalnızca bireysel yolculuklar değil; aynı zamanda toplumun kolektif
bilinçaltını şekillendiren mitolojik yapılardır. Geyik figürü, Türk ve Orta Asya mitolojilerinde hem yol gösterici ruh hem de soyun taşıyıcısıdır. Bu anlatı, arketiplerin
ve ritüellerin içinde bir hakikatin yankısını taşır.
Atalarımız; Asya'dan Avrupa'nın bir ucuna, oradan okyanusu geçerek Amerika'ya, Ortadoğu, Anadolu ve dahi Akdeniz havzasına kadar yayılan çok geniş bir coğrafyada, hem yaşadılar hemde medeniyet oluşturdular.Bu tarihi macera, yalnız Türk'ün eseri olmayıp ama onun öncülüğünde, diğerlerinin katkıları ile çoğalmış, zenginleşmiş ve dünya ortak kültürünün mayası olmuştur.
Kam, evrendeki her şeyin özünün "Bir" olduğunu kabul ederek doğayla bütün olmaya çalışan kişidir. Dünyaya bir kurdun gözünden bakabilen, kuş olup vücudundaki rüzgarlara kanatlarını açabilen, bütünün bir parçasından genele ulaşmayı başarabilen insanlardır.
👇
Kun ve Ay (Güneş ve Ay), Kazakistan'ın Tamgalisay kentinde (MÖ 15000 – 4000) bulunan en önemli petrogliflerden biridir.
Görselde Kün ve AY ile ilişkilendirilen birkaç KHAM (Şaman Rahip), iki yüce ve kişiselleştirilmiş tasvir, dua ritüelleri ve dualar, bu duaya katılan yeryüzü insanları ve canlı kurbanlar yer almaktadır.
👇
Asyatik Kam davulunun en önemli tasvir bölümü ''Uçmak''tır. cennet demektir. Daire ile sembolize edilir.
Tasarımda Şamanizm inançları kullanılmıştır. Güçlü tılsımlardan biri olan kurt dişi,
"Tengri" (𐱅𐰭𐰼𐰃), tarih öncesi Asya Türklerine ait önemli bir "Tanrı" ikonunun runik yazılışıdır. Runik Türk yazıtlarının tarihi M.Ö. 7000-7500 yıllarına kadar dayanmaktadır.
Tarih öncesi eski Türk halklarının inanç unsurlarını yansıtan ve şaman rahiplerin (Kam) kullandıkları sembollerden oluşan bir kolyedir.
Bu yazı akademikkaynak.com Sitesinden alıntıdır.
Türk mitolojisinde çift başlı kartal, yeryüzü ve gökyüzünün bekçisi olarak kabul edilip Han'lara özel bir semboldür.
.jpg)